PRZYKŁADOWA ROZPRAWKA MATURALNA - ZGODNA Z WYMAGANIAMI CKE

 WZORCOWA ROZPRAWKA

Renesans - praca klasowa

 

RENESANS – PRACA KLASOWA Z KULTURY I LITERATURY

ZAGADNIENIA

• Nazwa i ramy czasowe epoki.
• Dlaczego renesans jest epoką odkryć?
• Kluczowe różnice w postrzeganiu świata miedzy renesansem a średniowieczem.
• Jaka jest zależność między renesansem a antykiem? Ad fontes.
• Pojęcia: antropocentryzm, indywidualizm, tolerancja, racjonalizm.
• Jan Kochanowski jako renesansowy humanista
• Pieśni Kochanowskiego i ich problematyka –  Serce roście…; Chcemy sobie być radzi…; Pieśń o spustoszeniu Podola; Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie… (filozofia – stoicyzm + epikureizm, cnota, humanistyczny ideał człowieka, obraz Boga, pojęcia: pieśń, horacjanizm, motyw Fortuny)
• Fraszki Kochanowskiego – Na dom w Czarnolesie, O żywocie ludzkim, Curriculum vitae (fraszka –  gatunek, tematyka)
• Treny Kochanowskiego jako cykl, kryzys światopoglądowy, istota człowieczeństwa, godność, cierpienie, śmierć i oswajanie się z nią,  tren jako gatunek, znajomość trenów: IX, X, XI, XIX
• Dramat szekspirowski a dramat antyczny – na podstawie Makbeta i Antygony
• Charakterystyka Makbeta – psychologizm postaci, bohater dynamiczny, zbrodniarz czy bohater, postać tragiczna
• Charakterystyka Lady Makbet – demoniczna femme fatale, niestereotypowy wizerunek kobiety, psychologizm postaci, bohaterka dynamiczna
• Motywy: „krwi i korony”, snu, krwi, władzy, ambicji, zła tkwiącego w człowieku (wiedźmy)

 

ŚREDNIOWIECZE - ZAGADNIENIA DO POWTÓRZENIA PRZED SPRAWDZIANEM

CO NALEŻY POWTÓRZYĆ?

Nazwa i ramy czasowe epoki

Pojęcia: średniowieczny uniwersalizm, teocentryzm

Filozofia: św. Tomasz z Akwinu, św. Franciszek, św. Augustyn – podstawowe założenia

Bogurodzica (pieśń religijna, zabytek języka polskiego – archaizmy, motyw deesis, obraz Matki Boskiej)

Lament świętokrzyski (plankt = lament, obraz Matki Boskiej, motyw Stabat Mater Dolorosa, incipit, apokryf)

Wzorce osobowe – średniowieczna pareneza:

1.       WŁADCA I RYCERZ: Pieśń o Rolandzie (główny wątek: bitwa Franków z oddziałami Saracenów, śmierć Rolanda – ars bene moriendi; Ganelon zdrajca – antywzór średniowiecznego rycerza na przykładzie Rolanda i wzór średniowiecznego władcy na przykładzie Karola Wielkiego)

2.       WŁADCA: Kronika polska (Bolesław Chrobry jako wzór średniowiecznego władcy)

3.       ŚWIĘTY: Legenda o św. Aleksym  (średniowieczny wzór świętego ascety, legenda, asceza)

4.       ŚWIĘTY: Kwiatki św. Franciszka (średniowieczny wzór świętego afirmującego świat, różnice w świętości Franciszka i Aleksego)

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią – średniowieczna alegoria śmierci, motyw danse macabre i memento mori, pojęcie eschatologia)

Boska Komedia (obraz wejścia do Piekła, obraz Piekła na podstawie fragm. Pieśni IV,  pojęcie: dantejskie sceny)

SPOTKANIA BOHATERÓW Z OSOBAMI DRAMATU - WESELE

 Wesele symboliczne - prezentacja

Powtórzenie - renesans_Kochanowski

JAN KOCHANOWSKI_fraszki, pieśni, treny 

NOTATKA SYNTETYZUJĄCA - TEORIA

 

Wesele - problematyka do powtórzenia przed pracą klasową

1. Obraz narodu polskiego w "Weselu", w tym chłopów i inteligencji.

2. Funkcje przedmiotów i postaci symbolicznych  w dramacie.

3. Rola duchów, widm i zjaw w dramacie.

4. Funkcja proroctw i przepowiedni w dramacie.

5. Symboliczny sens chocholego tańca w kontekście polskiej kultury i historii.

6. Budowa i styl dramatu (cechy dramatu symbolicznego, elementy konwencji realistycznej).

7. Obraz młodopolskiego artysty w dramacie.