PRACA KLASOWA Z RENESANSU_ZAGADNIENIA

 

1.      Nazwa i ramy czasowe epoki. (notatki z prezentacji)

2.      Dlaczego renesans jest epoką odkryć? (notatki z prezentacji)

3.      Kluczowe różnice w postrzeganiu świata między renesansem a średniowieczem. (notatki z prezentacji)

4.      Jaka jest zależność między renesansem a antykiem? Ad fontes. (notatki z prezentacji)

5.      Filozofia renesansu:

·        Humanizm, antropocentryzm, indywidualizm, tolerancja, racjonalizm

6.      Jan Kochanowski jako renesansowy humanista

7.      Pieśni Kochanowskiego i ich problematyka – wszystkie z podręcznika: Czego chcesz od nas, Panie…, Chcemy sobie być radzi… Pieśń o spustoszeniu Podola (filozofia – stoicyzm + epikureizm, cnota, humanistyczny ideał człowieka, obraz Boga, pojęcia: pieśń, hymn, horacjanizm)

8.      Treny Kochanowskiego jako cykl – znajomość trenów nr IX, X, XI i XIX (kryzys światopoglądowy, istota człowieczeństwa, godność, cierpienie, śmierć i oswajanie się z nią,  tren jako gatunek)

9.      Makbet: charakterystyka Makbeta i Lady Makbet, topos theatrum mundi, motyw zbrodni, władzy i kobiety demonicznej

ŚREDNIOWIECZE - KONTEKST FILOZOFICZNY I HISTORYCZNY

 

ŚREDNIOWIECZE - ZAGADNIENIA DO PRACY KLASOWEJ

 

Nazwa i ramy czasowe epoki

Pojęcia: średniowieczny uniwersalizm, teocentryzm

Filozofia: św. Tomasz z Akwinu, św. Franciszek, św. Augustyn – podstawowe założenia

Bogurodzica (pieśń religijna, zabytek języka polskiego – archaizmy, motyw deesis, obraz Matki Boskiej)

Lament świętokrzyski (plankt = lament, obraz Matki Boskiej, motyw Stabat Mater Dolorosa)

Wzorce osobowe – średniowieczna pareneza:

1.      WŁADCA I RYCERZ: Pieśń o Rolandzie (główny wątek: bitwa Franków z oddziałami Saracenów, śmierć Rolanda – ars bene moriendi; Ganelon zdrajca – antywzór średniowiecznego rycerza na przykładzie Rolanda i wzór średniowiecznego władcy na przykładzie Karola Wielkiego)

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią – średniowieczna alegoria śmierci, motyw danse macabre i memento mori, pojęcie eschatologia)

Zagadnienia do pracy klasowej z antyku

 

ANTYK

1. Ramy czasowe starożytności
2. Filozofia – stoicyzm, epikureizm
3. Liryka rzymska – Horacy (utwory omawiane na lekcji – treść i problematyka)
4. Znajomość treści i problematyki wybranych mitów (patrz - lista lektur)
5. „Iliada” – znajomość głównych wątków i bohaterów wojny trojańskiej, motyw pojedynku Hektora i Achillesa, cechy wojownika starożytnego, motyw relacji ojciec-syn
6. „Odyseja” – topos homo viator oraz umiejętność odczytania archetypicznych przygód Odyseusza
7. Dramat antyczny na przykładzie „Antygony” – klasyczna budowa i charakterystyczne elementy, tj.: hybris, fatum, hamartia, ironia tragiczna, konflikt tragiczny, katharisis

• Charakterystyka Antygony, Kreona, Hajmona
• Problemy: konfliktu władzy i praw boskich, niezależności dumy kobiecej, pychy władcy tyrana

8. Znajomość pojęć: starożytność, antyk, archetyp, stoicyzm, epikureizm, patos, mit, epos, heroizm, altruizm, topos, porównanie homeryckie, epitet stały, personifikacja

KOSMOGONIA BIBLIJNA A MITOLOGICZNA

 

Kryterium	Mitologia grecka	Biblia (Stary Testament, Księga Rodzaju)
Początek wszechświata	Chaos – bezładna, pierwotna nicość	Bóg stworzył świat z niczego (creatio ex nihilo)
Pierwszy byt / istota	Chaos → Gaja (Ziemia), Uranos (Niebo), Eros (Miłość)	Jedyny, wszechmocny Bóg (JHWH)
Sposób powstania świata	Spontaniczne wyłanianie się bytów z Chaosu, potem działania bogów	Świadome, uporządkowane dzieło Boga w 6 dniach
Chronologia stworzenia	Najpierw pierwotne siły, potem bogowie, a dopiero później ludzie	1. Światło, 2. Niebo, 3. Ziemia, 4. Gwiazdy, 5. Zwierzęta, 6. Człowiek
Postać stwórcy / bogów	Wielu bogów, powstających z poprzednich generacji	Jeden Bóg, wieczny i niezmienny
Motyw walki / konfliktu	Walki między bogami (Uranos vs Kronos, Kronos vs Zeus)	Brak walki – stworzenie przebiega w harmonii
Stworzenie człowieka	Człowiek stworzony przez Prometeusza z gliny	Bóg stworzył człowieka na swój obraz (Rdz 1,27)
Cel stworzenia	Brak jasno określonego celu, świat jest wynikiem boskich działań	Bóg stworzył świat jako „dobry” i „bardzo dobry”
Moralność / etyka	Bogowie często niemoralni, działają impulsywnie	Bóg jest sprawiedliwy, stawia ludziom moralne wymagania

BIBLIA – ZAGADNIENIA DO POWTÓRZENIA PRZED PRACĄ KLASOWĄ

 

1.                BIBLIA – znaczenie pojęcia oraz czas powstawania.

2.                Języki Biblii (Stary i Nowy Testament)

3.                Podział Biblii na księgi zgodnie ze schematem przedstawionym w podręczniku. Należy umieć przyporządkować każdy omawiany na lekcji utwór do jednego rodzaju ksiąg.

4.                Pojęcia: alegoria i symbol,

5.                Historia Abrahama – problemy: relacji ojciec – syn, Bóg – człowiek, uległość czy heroizm, cierpienie i próba

5a.       Historia powstania świata, Adama i Ewy i wygnania z Raju

6.                Księga Hioba – chrześcijańska teodycea, historia Hioba (główne fakty), problemy: niezawinionego cierpienia, próby, wierności, relacji Bóg – człowiek

7.                Księga Eklezjasty  - motyw vanitas, główne założenia proroka Koheleta (na podstawie fragmentu w książce), problem ludzkiego losu i sensu życia

8.                Psalmy – znajomość psalmów z podręcznika; rodzaje psalmów, opis relacji Bóg – człowiek, obraz człowieka i Boga

9.                Apokalipsa św. Jana –  streszczenie widzenia św. Jana (znajomość treści i problematyki fragmentów z podręcznika), apokaliptyczne obrazowanie, czterej jeźdźcy apokalipsy, krzepiący charakter apokalipsy

10.             Styl biblijny – cechy

11.             Biblizmy – frazeologizmy biblijne (z podręcznika i zeszytu)

Apokalipsa według św. Jana

 

Biblia - wprowadzenie

 

TERMINARZ TEKSTÓW POZNAWANYCH W CAŁOŚCI

 

TEKSTY POZNAWANE W CAŁOŚCI W KLASIE PIERWSZEJ TECHNIKUM

2025/2026

tytuł i autor	orientacyjny termin testu ze znajomości treści*
Wybrane mity greckie z: Jan Parandowski, Mitologia: Narodziny świata (genealogia bogów + mit o Prometeuszu) Królestwo piekieł (mit o Orfeuszu i Eurydyce) Demeter (mit o Demeter i Korze) Bohaterowie: Herakles Legendy tebańskie (mit o rodzie Edypa) Legendy korynckie (mit o Syzyfie) Legendy kreteńskie (mit o Dedalu i Ikarze) Historia wojny trojańskiej	01-10-2025
Sofokles, Antygona	14-10-2025
William Szekspir, Makbet	17-02-2026
Molier, Skąpiec	15-05-2026

*Są to terminy planowane. Omawianie lektury może rozpocząć się z opóźnieniem w zależności od Organizacji Roku Szkolnego w naszej szkole. Ostateczny termin testu z treści jest ustalony i zakomunikowany całej klasie z wyprzedzeniem dwóch tygodni.