RENESANS – PRACA KLASOWA Z KULTURY I LITERATURY (ZAGADNIENIA)

 

 

1.       Nazwa i ramy czasowe epoki.

2.       Dlaczego renesans jest epoką odkryć?

3.       Kluczowe różnice w postrzeganiu świata miedzy renesansem a średniowieczem.

4.       Jaka jest zależność między renesansem a antykiem?

5.       Filozofia renesansu:

·         Humanizm, antropocentryzm, indywidualizm, tolerancja, racjonalizm, irenizm

6.       Artysta renesansowy a artysta średniowieczny – różnice

7.       Jan Kochanowski jako renesansowy humanista

8.       Pieśni Kochanowskiego i ich problematyka – wszystkie z podręcznika: Serce roście…, Chcemy sobie być radzi… Pieśń o spustoszeniu Podola (filozofia – stoicyzm + epikureizm, cnota, humanistyczny ideał człowieka, obraz Boga, pojęcia: wiersz sylabiczny, pieśń, hymn, horacjanizm)

9.       Psalmy Kochanowskiego – Psalm 47 (psalm –  gatunek, tematyka: obraz Boga i Jego relacja z człowiekiem)

10.   Treny Kochanowskiego jako cykl – znajomość trenów nr IX, X, XI i XIX (kryzys światopoglądowy, istota człowieczeństwa, godność, cierpienie, śmierć i oswajanie się z nią,  tren jako gatunek)

11.   Odprawa posłów greckich Jana Kochanowskiego (dramat jako gatunek, uniwersalny charakter utworu, charakterystyka bohaterów i ich racji w sporze o Helenę, przesłanie pieśni chóru Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie… oraz mowy Ulissesa O nierządne królestwo i zginienia bliskie…)

12.   Publicystyka renesansu:

a.        O poprawie Rzeczypospolitej Modrzewskiego (traktat jako gatunek, pojęcia utopii i pacyfizmu, problematyka kolejnych ksiąg traktatu)

b.       Kazania sejmowe Skargi (mowa polityczna jako gatunek, obraz ojczyzny i obywateli, rady Skargi dotyczące troski o ojczyznę – wymowa patriotyczna utworu

13.   Nowela Sokół Boccaccia (motyw miłości, cechy noweli jako gatunku)

14.   Żywot człowieka poczciwego – cechy renesansowego ziemianina wg Mikołaja Reja

 

ŚREDNIOWIECZE - ZAGADNIENIA DO PRACY KLASOWEJ

• Nazwa i ramy czasowe epoki
• Pojęcia: średniowieczny uniwersalizm, teocentryzm
• Filozofia: św. Tomasz z Akwinu, św. Franciszek, św. Augustyn – podstawowe założenia
• Bogurodzica (pieśń religijna, zabytek języka polskiego – archaizmy, motyw deesis, obraz Matki Boskiej)
• Lament świętokrzyski (plankt = lament, obraz Matki Boskiej, motyw Stabat Mater Dolorosa, incipit, apokryf)
• Wzorce osobowe – średniowieczna pareneza:

1.       WŁADCA I RYCERZ: Pieśń o Rolandzie (główny wątek: bitwa Franków z oddziałami Saracenów, śmierć Rolanda – ars bene moriendi)

2.       WŁADCA: Kronika polska (Bolesław Chrobry jako wzór średniowiecznego władcy)

3.       ŚWIĘTY: Legenda o św. Aleksym  (średniowieczny wzór świętego ascety, legenda, asceza)

4.       ŚWIĘTY: Kwiatki św. Franciszka (średniowieczny wzór świętego afirmującego świat, różnice w świętości Franciszka i Aleksego)

• Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią – średniowieczna alegoria śmierci, motyw danse macabre i memento mori, pojęcie eschatologia)
• Dzieje Tristana i Izoldy (główny wątek klasycznego trójkąta z udziałem króla Marka, Tristana i Izoldy, motyw miłości nieszczęśliwej, motyw miłości wiecznej – silniejszej niż śmierć, symbolika napoju miłosnego, symbolika głogu wyrastającego z grobów Tristana i Izoldy)
• Boska Komedia (obraz wejścia do Piekła, obraz Piekła na podstawie fragm. Pieśni IV, alegoryczny sens wędrówki Dantego po Piekle, Czyśćcu i Raju, pojęcie: dantejskie sceny)
• Motywy rozprawkowe:

1.       W jaki sposób twórcy literatury mówią o śmierci?

2.       Zdrada – czy w pewnych okolicznościach można ją usprawiedliwić?

3.       Cierpienie nie jedno ma imię. Jak twórcy przedstawiają to doświadczenie człowieka?

4.       Jak żyć? Przedstaw różne pomysły na życie, jakie dostarcza nam literatura.

5.       „Miłość wszystko przetrzyma”. Czy zgadzasz się z tym stwierdzeniem?

PRACA KLASOWA Z LITERATURY I KULTURY STAROŻYTNYCH GREKÓW I RZYMIAN

 

Zagadnienia do utrwalenia:

1. Ramy czasowe starożytności
2. Filozofia – Sokrates, Platon, Arystoteles, stoicyzm, epikureizm
3. Liryka rzymska – Horacy (utwory omawiane na lekcji – treść i problematyka)
4. Znajomość treści i problematyki wybranych mitów (patrz à lista lektur)
5. „Iliada” – znajomość głównych wątków i bohaterów wojny trojańskiej, motyw pojedynku Hektora i Achillesa, motyw relacji ojciec-syn
6. „Odyseja” – topos homo viator oraz umiejętność odczytania archetypicznych przygód Odyseusza
7. Dramat antyczny na przykładzie „Antygony” – klasyczna budowa i charakterystyczne elementy, tj.: hybris, fatum, hamartia, ironia tragiczna, konflikt tragiczny, katharisis
8. Charakterystyka Antygony, Kreona, Hajmona
9. Problemy: konfliktu władzy i praw boskich, niezależności dumy kobiecej, pychy władcy tyrana
10. Znajomość pojęć: starożytność, antyk, archetyp, stoicyzm, epikureizm, platonizm, arystotelizm, patos, mit, epos, heroizm, altruizm, topos, porównanie homeryckie, epitet stały, poezja tyrtejska, personifikacja, animizacja

GEOGRAFICZNA PRZESTRZEŃ SONETÓW KRYMSKICH ADAMA MICKIEWICZA

 

http://nplp.pl/artykul/sonety-krymskie/

https://www.google.com/maps/place/Półwysep+Krymski/@45.2384158,32.810072,8z/data=!4m5!3m4!1s0x40eac2a37171b3f7:0x2a6f09e02affbaeb!8m2!3d45.3453029!4d34.4997274

SKLEPY CYNAMONOWE

 TEMAT LEKCJI: Deformacja i poznanie. W poszukiwaniu duchowej genealogii.

Platońska Jaskinia - PRACA DOMOWA

•  Obejrzyj film, który tłumaczy Platońską metaforę jaskini:

• Przeczytaj fragment "Jaskini" zamieszczony w podręczniku na stronach 98-101.
• Objaśnij w zeszycie symboliczne znaczenie elementów jaskini:

1. więzień
2. ściana
3. wejście do jaskini
4. postacie przechodzące przed wejściem
5. źródło światła
   

OŚWIECENIE - NACOBEZU

 Oświecenie – zagadnienia do pracy klasowej

1.       Nazwa epoki

2.       Ramy czasowe epoki

3.       Umiejętność rozszyfrowania dat:  1740, 1772, 1791, 1793, 1795, 1789, 1822

4.       Znajomość pojęć: racjonalizm, empiryzm, liberalizm, deizm, ateizm, materializm, sensualizm, utylitaryzm, dydaktyzm, krytycyzm, alegoria i odróżnienie jej od symbolu

5.       Ignacy Krasicki – bajkopisarz i satyryk:

·        Znajomość gatunków literackich: satyra, bajka, hymn

·         Treść i problematyka  satyr: Żona modna , Do króla, Pijaństwo, Świat zepsuty

·        Treść i problematyka bajek: Ptaszki w klatce, Przyjaciele, Kruk i lis, Dewotka, Malarze

·        Umiejętność wskazania morału oraz rozszyfrowania alegorycznego sensu każdej z bajek

·        Podział bajek ze względu na tematykę: społeczną, obyczajową, moralną, polityczną

7.       Ignacy Krasicki, Hymn do miłości ojczyzny

8.       Pieśń Legionów Polskich we Włoszech Józefa Wybickiego: geneza (historyczne okoliczności), wydarzenia historyczne, o których mowa w utworze, pojęcie hymnu i mazurka

9.       „Skąpiec” Moliera – komizm, obraz społeczeństwa, problem materializmu, charakterystyka głównych bohaterów