CECHA ROMANTYZMU |
JAK JEST WIDOCZNA W „ROMANTYCZNOŚCI”? |
|---|---|
| Przewaga uczucia nad rozumem |
„Czucie i wiara silniej mówi do mnie, niż mędrca szkiełko i oko” – emocje i wiara są ważniejsze niż naukowy racjonalizm. |
| Wiara w duchowość i świat pozazmysłowy |
Karusia widzi ducha Jasia – romantycy wierzyli, że istnieje świat niewidzialny, dostępny tylko dla serca. |
| Ludowość i mądrość ludu |
Lud wierzy Karusi, a narrator staje po jego stronie. Lud reprezentuje naturalną mądrość i prostą wiarę. |
Indywidualizm i uczuciowość |
Karusia przeżywa żałobę bardzo intensywnie – jej emocje są autentyczne i głębokie. |
| Sprzeciw wobec racjonalizmu oświeceniowego | Postawa Starca (rozum, nauka) zostaje skrytykowana jako zimna i niewystarczająca do poznania prawdy. |
„Romantyczność” programowo przeciwstawia dwie postawy:
-
rozum i naukę (oświecenie) – symbolizuje Starzec,
-
uczucie, wiarę i intuicję (romantyzm) – symbolizują Karusia i narrator.
W efekcie Mickiewicz ogłasza nowy sposób postrzegania świata: prawdę można poznać nie tylko rozumem, lecz także sercem.
To właśnie dlatego utwór uznaje się za manifest ideowy romantyzmu w Polsce.